Bu büyük kıyam, gerçekleÅŸmesinde temel bir fonksiyona sahip olan ilahî boyutlara sahip olduÄŸu gibi, İmam Hüseyn’in ashabının Emevi güçleri ile karşılaÅŸmasını ifade eden askeri boyutları da vardır.
Hakeza bu kıyam, gerçekleşmesine sebep olan ve bu kıyamdan alınan sonuçlarla ilgili siyasi boyutlara sahiptir.
Keza evrensel ve insani boyutları. Bu kıyamın insanların ruh ve düşüncesindeki etkileri.
Müslüman veya Müslüman olmayan şahsiyetlerin bu kıyam hakkında görüşleri ve bu kıyamdan aldıkları dersler. Bunlar bu kıyamın çeşitli boyutlarından bir kaçıdır.
Yine bu kıyamda incelenmeğe değer muhtelif yönler vardır.
Örneğin:
1- Genel ilahi hareket silsilesinde Hüseynî kıyamın yeri.
2- Kûfe halkının İmam Hüseyin’i (a.s) davet etmesinin ardından onu yardımsız ve yalnız bırakması.
3- Hz. Hüseyin’in (a.s) ashabının tutum ve sözlerinin tahlili ve bunların dini, insani sosyal ve siyasi anlamlarının beyanı.
4- Hüseyin’in (a.s) ordusunun oluÅŸumu.
5- Hüseynî kıyam hakkında günümüze kadar söz konusu edilmiş soruların cevabı.
ÖrneÄŸin: Acaba Hüseyin (a.s) muzaffer oldu mu? O’nun yüce hedefleri gerçekleÅŸti mi? Niçin Hüseyin (a.s), ailesi ve hanımları da beraberinde götürdü? Acaba Hüseyin’in (a.s) bu hareketi insanın nefsini tehlikeye atması deÄŸil midir? Hz. Hüseyin (a.s) niçin kardeÅŸi Hasan (a.s) gibi barışçı bir yolu seçmedi? Niçin Hüseyin (a.s) düşmanla karşılaÅŸtığında harikulade (keramete) ÅŸeylere baÅŸvurmadı?
6- Hz. Hüseyin’in ölüm, hayat, ÅŸehadet, hâkimiyet ve feth hakkındaki görüşü.
7- Bu mukaddes kıyam karşısında gelecek nesillerin sorumluluğu. Başka bir tabirle bu kıyamın gelecek nesillere özellikle de Müslümanlara verdiği mesaj.
Saydığımız bu boyut ve yönlerin hepsi veya çoğu âlim, mütefekkir ve araştırmacıların ilgisini çekmiş ve bu hususlarda birçok kitaplar yazılmış ve hutbeler irad edilmiştir.
Bu araştırmalar mezkûr boyutları teferruatıyla ele almasa da kendi çapında önemli ve bu büyük insani ve İslami hareketin kültür hazinesi konumundadır.
Ama burada gaflet edilen, hakkıyla inayet gösterilmeyen, bir boyut daha vardır. Hâlbuki bu boyutun Hüseynî kıyamda önemli bir yeri insanlara verdiği dersler bağlamında da yüce bir makamı vardır.
Bu boyut, kıyamın ahlakî boyutudur. Bu kıyamın sahibi, yardımcıları ve tüm tabileri de tarih boyunca bununla tanınmış olmaları da netice olarak büyük bir olaydır.
Hüseynî Kıyamı Yaşatan Unsurlar
İnkılapların seyrine genel bir bakış
Bu meselenin açıklığa kavuşması için geçmişte ve günümüzde vuku bulan inkılapların seyrine kısaca bakmak gerekir.
İnkılaplardan çoğu insanî bir hedef taşımış ve kutsal bir takım değerleri yüceltmek istemiştir. Örneğin insanların zillet ve kulluktan kurtarılması, insanların zulüm ve baskıdan necata ermesi, cemaatin fesat ve bozulmaktan kurtarılması, ahlakî ve medenî gerilemeden korunması ve sosyal adalet, huzur dolu bir hayat, adil bir düzen, temiz bir yaşayış. Ama bütün bu değerler savaş esnasında unutulmuştur. Uğruna savaşılan adalet görmezlikten gelinmiştir. Tüm hukuk ve kanunlar ayaklar altına alınmıştır. Bütün bunlar, henüz doğru dürüst zafere dahi erilmeden ve tam olarak işbaşına geçilmeden vuku buluyor. Bu inkılaplar kendi evlatlarına dahi en kötü muameleyi reva görmektedir. Nerde kaldı ki düşmanlara ve muhaliflerine. Buradan mezkûr inkılapların rehberliğinin bozuk olduğu ve sapık bir kişilik taşıdığı anlaşılmaktadır. Böyle olunca da hedef ve vesileler ile amel ve sloganlar arasında derin bir uçurumun olduğu anlaşılmaktadır. Ne yazık ki bu, dünyadaki tüm beşeri inkılapların duçar olduğu bir özelliktir. Bunun aksi oldukça az ve de sınırlı ortamlarda görülmüştür.
Ama Hüseynî kıyam bu akımı değiştirmiştir. İnkılap hem hedeflerinde, hem de vesileye araçlarında temizlik ve istikametini korumuştur. Hem amelde, hem ilan ettiği hedefleri ile sağlam örnek olarak tarihe ışık tutmaktadır. Dost, düşman; üstün erdemleri sergilediğinde şüphe etmemektedir. Öyle ki en çetin dönemleri bu kıyamın en yüce değerleri sergilemiş bulunmaktadır.
Emevi-Kûfe ordusunun rezalet ve pislikleri, Hüseynî Kıyam’ın bu özelliÄŸinin daha açık bir ÅŸekilde tecelli etmesine sebep olmuÅŸtur.
Kûfe-Emevi Ordusunun Cinayetlerine Kısa Bir Bakış
Şüphesiz ki biz Kerbela olayında Emevi güçlerinin yaptığı tüm cinayetleri sıralayamayız. Biz sadece bu cinayetlerin çeşitlerine ve en önemli bazı örneklerine işaret edeceğiz. Bunun teferruatını araştırmayı ve daha fazla örneklerini bulmayı okuyuculara bırakıyoruz.
Emevi ordusunun Kerbela olayında işlediği cinayetlerin bazısı şunlardır:
1- Çocukların, süt emen bebeklerin bile susuz ve aç bırakılması, dövülmesi ve korkutulması.
2- Kadınların ve yetim çocukların korkutulması, aç bırakılması, dövülmesi, şehirlerde gezdirilmeleri, ölülerine ağlanmasının engellenmesi, feci bir şekilde ziynetlerinin gasbedilip alınması ve hatta öldürülmeleri.
3- İçinde hasta çocuk ve küçüklerin de olduğu bir esnada uyarmadan çadırların yakılması.
4- Kur’an kâri’lerinin ve salih müminlerin öldürülmesi.
5- Bulûğa ermemiş çocukların öldürülmesi.
6- İnsanın en basit tabii hakları sayılan ibadet ve namaza engel olunması.
7- Şehitlerin, başlarının kesilip Ehl-i Beyti ve yakınlarının gözleri önünde taşınması.
8- Kendini savunamayan aciz insanlara hatta hastalara bile acınmaması, dövülmesi ve zincirlere vurulması.
9- Şehitlerin başları, yakınlarının gözleri önünde ayaklar altına alınması, atlara çiğnetilmesi ve parçalatılması.
10- İslamî değerlerle alay edilmesi.
Ve bir ay boyunca sürekli devam eden benzeri diğer iğrenç cinayetler. Bütün bunlar İmam Hüseyin ve yaranının bir suç işlemiş olduğundan değildi. Bilakis onların tek suçu zulmün karşısında durmak zulüm ve fesada itiraz etmek ve zalim idarecinin yanında hak sözü söylemekti. Ama İmam Hüseyin bütün bunlara rağmen alçak ve cani düşmana karşı en güzel bir şekilde davranıyor ve eşsiz bir ahlak örneği sergiliyordu.
İmam Hüseyin ve Ahlakî Değerler
Her şeyden önce Kıyamın Hedeflerini Açıkça Ortaya Koymak:
Dünyadaki beşeri inkılapların çoğunda rehber daima insanları kendine cezbetmek için cazip şeyler söyler, yalancı ve saptırıcı propagandalardan istifade eder, halkı kandırmaya çalışır, hakiki hedeflerini saklar, inkılabı tehdit eden zorluk ve tehlikeleri gizlemeye çalışır.
Ama İmam Hüseyin (a.s) bunlardan hiç birini yapmadı. Hiç kimseyi kandırmadı. Belki daha işin başındayken hedefini, bu yolda şehid olabileceklerini, feda olmaları gerektiğini ve bu yolda kendilerini bekleyen tüm tehlikeleri bir bir açıkladı.
Mekke’den çıkmak isterken irad ettiÄŸi bir hutbesinde şöyle buyurdu:
Hamd Allah’a mahsustur. O, ne isterse olur. Güç ve kudret sadece O’ndandır. Allah’ın rahmeti Resulüne olsun. Gerdanlık kızların boynunu çizdiÄŸi (onda eser bıraktığı) gibi ölüm de insanoÄŸlunun üzerine yazılıp çizilmiÅŸtir. Yakup, Yusuf’u görmeyi arzu ettiÄŸi gibi ben de atalarımı görmeyi arzu ediyorum. Bana, varacağım bir katligah tayin edilmiÅŸtir. çyle ki, o ıssız çöllerin yırtıcı kurt ve hayvanlarının (Kûfe ordusunun) Nevavis ve Kerbela arasındaki bir yerde benim uzuvlarımı parçaladıklarını görüyorum. Allah’ın kaza kalemiyle yazılmış olan böyle bir günden kurtuluÅŸ yoktur. Allah’ın razı olduÄŸu ÅŸeye biz Ehl-i Beyt de razıyız. O’nun bela ve imtihanı karşısında sabır ve istikamet gösteririz; o sabredenlerin sevabını bize (tamamıyla) verecektir. Resulullah’ın (s.a.a) bedeninin parçası olan evlatları ondan hiç bir zaman ayrı düşmüyeceklerdir. Cennette de onun yanında olacaklardır. Çünkü onlar Peygamber’in (s.a.a) hoÅŸnutluÄŸu ve gözünün aydınlığına vesile olup vadesi de (ilahi hükümetin istikrârı da) onların vasıtasıyla tahakkuk bulacaktır. Bizim uÄŸrumuzda canından geçen ve Allah’a ulaÅŸmak yolunda kendisini fedâ etmeye hazır olan kimse, bizimle birlikte hareket etmelidir. Çünkü ben yarın sabah erkenden hareket edeceÄŸim inÅŸaallah.
İmam bu hutbesinde Onun peÅŸinden gelecek insanlara kıyamın sonunun ÅŸehadet olacağını açıkça söyledi ve yaranları arasında canını feda edecekleri seçti ve bu yüce insanlar Kerbela’yı eÅŸsiz kahramanlıklarla günümüze kadar taşıdılar.






