26 Şubat 1992 tarihinde Ermenilerin Hocalı’da yaptığı katliamda hayatını kaybeden Azerbaycanlı 613 kişi, Azerbaycan Okulu’nun düzenlediği törenle anıldı.
Anma Törenine, Türkiye Caferileri Lideri Selahattin Özgündüz, CABİR Başkanı Ali Salmanlı, CAFERİDER Başkanı Hasan Babur, Zehra Ana Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Zehra Çakır, İş İnsanı Musa Bayat, İFA Spor Yönetim Kurulu Üyesi Adnan Atam, CABİR Alimleri, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşlarının başkan ve yöneticileri ve yüzlerce Azer dostu katıldı.
Zeynebiye Camii ve Kültür Merkezi’nde düzenlenen anma töreni, Bedir’den Kerbela’ya, Kerbela’dan Çanakkale’ye, Çanakkale’den 15 Temmuz ve Karabağ Şehitlerine kadar tüm şehitler için yapılan saygı duruşu, İstiklal marşı ve Zeynebiye Camii İmamı Ehed Talan’ın Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başladı.
Anma programı Haydar Aliyev Azerbaycan Okul Müdiresi Elana Aliyeva’nın selamlama konuşmasıyla devam etti. Aliyeva şunları söyledi; “Bildiğimiz gibi 25-26 Şubat 1992 gecesi Ermeni silahlı grupları Hocalı şehrinde silahsız ve çaresiz halka saldırdı. Önce şehir dört taraftan Ermeni birlikleri tarafından kuşatıldı, ardından ağır askeri teçhizattan Hocalı’ya ağır ve acımasız ateş açıldı. Şehrin yerel nüfusu burayı terk etmek zorunda kaldı. Şehir, 26 Şubat günü sabah saat 5’e kadar Ermeni işgalciler tarafından işgal edildi. Kadim Hocalı bir gecede yerle bir edildi. Suçlu Ermeni birliklerinin vahşeti sonucu Hocalı halkından 613 kişi öldürülmüş, 487 kişi sakatlanmış, yaşlı, çocuk, kadın olmak üzere 1275 sivil esir alınmış ve akıl almaz Ermeni zulmüne, hakaret ve hakaretlerine maruz kalmıştır. 150 kişinin akıbeti ise henüz bilinmiyor. Şu anda dünyanın 9 ülkesi ve Amerika Birleşik Devletleri’nin 21 eyaleti Hocalı soykırımını tam veya parlamento düzeyinde katliam olarak tanımıştır.
44 gün süren Vatanseverlik Savaşı sırasında Azerbaycan’ın Başkomutanı İlham Aliyev’in kararlı politikası ve Şanlı Azerbaycan Ordusu’nun cesareti sayesinde işgal altındaki topraklarımız kurtarıldı. Hocalı.
Gerçek bir soykırımdı. Hocalı’da öldürülen 613 kişiden 106’sı kadın, 63’ü çocuk, 70’i yaşlıydı.
Tüm şehitlerimizin anısını saygıyla anıyor, ruhlarının önünde saygıyla eğiliyorum.
Azerbaycan halkı ve onun devleti Hocalı trajedisini hiçbir zaman unutmamıştır ve unutmayacaktır!
Törende konuşan Türkiye Caferileri Lideri Selahattin Özgündüz, “Şanlı zaferden önce Dünya Azerbaycan halkına vatanını bir avuç Ermeni’ye veren zavallı bir millet gözüyle bakmaktaydı. Ne zaman ki, 3 bin yiğidini kurban vererek şanlı bir zafer elde edene kadar. Azerbaycan ordusu savaş doktrinini değiştirmiştir. Şuşa’da sarp kayalıkların üstünde bekleyen Ermeni askerlerine karşı müthiş bir zafer kazanmıştır. Ve bunun sonucunda Ermeni askerleri al bayrak çekmek zorunda kalmıştır. Bu yürek işiydi ve bu da Azerbaycan halkında mevcuttu. Dünya Azerbaycan Türkü’ne saygıyla bakıyor. Çünkü sizler onu hak ettiniz.” dedi.
CAFERİDER Başkanı Hasan Babur, “Şehitlerimize Allah’tan rahmet diliyorum. Azerbaycan’ın yiğit evlatlarının zor şartlarda Şuşa’yı kazmıştı. Şuşa’da her taşın üzerinde binlerce mermi izini görmek mümkün. Maalesef Hocalı katliamında dünya sessiz kalmıştır. Dünya bu katliama göz yummuştu. Ama bugün hamt ediyoruz ki, dünyanın birçok ülkesinde Azerbaycan dış işleri bakanlığı çok güzel çalışmalar yaparak bu savaşın kazanılmasında önemli rol oynamıştır. Siyasi anlamda da bu başarıyı kazanmamış olsaydı savaşta da zafer zor olacaktı. Ümit ediyorum bundan sonra Azerbaycan daha farklı noktalara gelecektir. Beyin göçünün mutlaka durdurulmasından yanayım. Azerbaycan’dan dışarı eğitim almaya gidenlerin mutlaka Azerbaycan’a dönüp orada hizmet etmeleri önemsiyorum. Ancak kalkınmamızı böyle sağlayabiliriz.” dedi.
Program Hocalı katliamını anlatan Haydar Aliyev Azerbaycan Okulu öğrencilerinin düzenlediği hüzünlü tiyatro ile son buldu.
Hocalı Katliamı
26 Şubat 1992’de, 106’sı kadın, 70’i yaşlı, 63’ü çocuk olma üzere toplam 613 Azerbaycan vatandaşının katledildiği Hocalı Katliamı’nın üzerinden 32 yıl geçti ancak olayın failleri hala cezalandırılmadı.
Azerbaycan, Ermenilerin 26 Şubat 1992’de yaptığı Hocalı Katliamı’nın kurbanları için 32 yıldır adalet arıyor.
Ermeniler, Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla, 1991’in son günlerinde ablukaya aldıkları, bölgenin tek havaalanına sahip ve stratejik önem taşıyan Hocalı’yı ele geçirmek için hareket geçti.
Aylar süren saldırılarını 1992’nin 25 Şubat’ında yoğunlaştıran Ermeniler, gece, üç koldan saldırdı.
Ermeni askerlerinin gece karanlığında yaptığı katliam, 26 Şubat’tın ilk ışıklarıyla insanlık tarihine kara bir leke olarak yazıldı.Sivillerin toplu şekilde öldürülmesi, insanların derilerinin soyulması, kafalarının kesilmesi, hamile kadınların süngülenmesi, cesetlerin tanınmaz hale getirilmesi hunharca eylemler, o dönemde çekilen görüntüler ve katliamdan sağ kurtulanların anlattıkları tarihe kanlı harflerle yazıldı.
Sovyet Rus ordusunun o zaman Hankendi’nde bulunan 366. motorize alayının Hocalı Katliamı’nda Ermeni güçlere yardımcı olduğu belirtiliyor. Ermenilerin, 366. alayın bütün araçlarını kullanarak kenti top ve tank ateşine tuttuğu, Hocalı’ya saldırıda Rus askerlerinin de yer aldığı öne sürülüyor. Azerbaycan Askeri Savcılığının verilerine göre, 366. motorize alayın 18 subay ve askeri katliamda bizzat yer aldı.
Dönemin Ermenistan Savunma Bakanı, şimdiki Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan’ın İngiliz gazeteci Thomas de Waal’a verdiği bir röportajda, “Hocalı’dan önce Azerbaycanlılar Ermenilerin sivillere dokunmayacağını düşünüyordu. Biz bu algıyı kırdık.” şeklindeki sözleri, Ermeni yönetimin katliamı bilinçli şekilde gerçekleştirdiğinin itirafıydı.
Azerbaycan, Hocalı’da yaşananları, 1949 Cenevre Sözleşmelerinin, Birleşmiş Milletlerin (BM) Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi, Sivil ve Siyasi haklar Sözleşmesi, İşkenceye ve Diğer Zalimane, İnsanlık dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşmesi, Çocuk Hakları Sözleşmesi gibi çok sayıda sözleşmenin ihlali olarak görüyor ve uluslararası kamuoyundan suçluların cezalandırılması talep ediyor.
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığının konuya ilişkin son bildirisinde, “Hocalı soykırımı dünya kamuoyunca yasal değerlendirilmesini bulmalı. Ulusal ve uluslararası düzeyde devamlı görülen işler cezasızlığa son verilmesi ve sorumluların adalet mahkemesine çıkarılmasına hizmet edecek. Uluslararası kamuoyunu Ermenistan’ın çocuk, kadın ve yaşlılar da dahil sivillere karşı işlediği insanlık suçunu kınama ve Hocalı Soykırımı’nı tanıma çağrısında bulunuyoruz.” ifadeleri yer aldı.
Bugüne kadar 15 ülkenin parlamentosu ve ABD’nin 16 eyaletinin meclisi Hocalı’da yaşananları kınayan ve soykırım olarak gören kararlar kabul etti.
