ABD, Ä°ngiltere ve Fransa, Suudi Arabistan ve Ãœrdün’ün Ocak ayında gerçekleÅŸtirdikleri ve yeni OrtadoÄŸu stratejisi üzerinde çalıştıkları gizli toplantının detayları ortaya çıktı. Emekli Büyükelçi Uluç Özülker, beÅŸ ülkenin gizlice gerçekleÅŸtirdiÄŸi ve detayları bir grup Fransız gazeteci tarafından”Syrie Leaks” adı altında sızdırılan toplantının detaylarını Sputnik’e anlattı.
11 Ocak tarihinde gerçekleÅŸtirilen gizli toplantının, toplantıda bulunan Ä°ngiliz Büyükelçisi’nin tuttuÄŸu notları ele geçirmek suretiyle Fransız bir gazeteci tarafından sızdırmasıyla birlikte ortaya çıktığını hatırlatan Özülker “11 Ocak tarihinde (ABD’nin baÅŸkenti) Washington’da bir toplantı yapılıyor. Wikileaks’e benzer ÅŸekilde ‘Syrie Leaks’ adı altında bir Fransız gazeteci, bu toplantıda konuÅŸulanları dünya kamuoyuyla paylaşıyor. Gazetecinin bu gizli toplantının tüm detaylarına, Ä°ngiliz Büyükelçisi’nin o toplantıda tutmuÅŸ olduÄŸu notları ele geçirerek ulaÅŸtığı anlaşılıyor. Toplantıda, bir sonraki oturumun 23 Ocak’ta yapılacağı söyleniyor ve bu gizli toplantıların devam edeceÄŸi de anlaşılıyor” ifadelerini kullandı.
TOPLANTIDA ‘TÃœRK-KÃœRT ÇATIÅžMASINDAN DOLAYI TÃœRKÄ°YE’YÄ° ÇAÄžIRMAYALIM’ DENÄ°LÄ°YOR
Toplantıda, ABD, Ä°ngiltere, Fransa, Suudi Arabistan ve Ãœrdün’den temsilcilerin yer aldığına; Türkiye’nin de aralarında bulunduÄŸu üç ülkenin de bu toplantılara dahil edilmesi ihtimaline deÄŸinildiÄŸine iÅŸaret eden Özülker “Sızdırılan bu belge, toplantının gündemini ve katılımcı ülkelerin amacını net bir ÅŸekilde ortaya koyuyor. Toplantı, kendilerine ‘küçük grup’ adını veren Amerika, Ä°ngiltere, Fransa, Suudi Arabistan ve Ãœrdün’ün bir araya gelmesiyle gerçekleÅŸiyor. Bu gruba Mısır, Almanya ve Türkiye’nin de dahil edilmesi konuÅŸuluyor. Anlaşılan Mısır’a henüz bir davet iletilmezken Almanya’dan da davete bir yanıt gelmemiÅŸ. Türkiye’ye gelindiÄŸinde ise, bu ülkeler Türkiye’yi davet etmekle ilgili tereddütlerinden bahsediyor. Gizli toplantının katılımcıları, ‘Türkler ve Kürtler arasındaki çatışmalar, bu grubun kararlarına olumsuz etki edebilir’ diyorlar” ÅŸeklinde konuÅŸtu.
‘HEDEF RUSYA VE Ä°RAN; AMAÇ DSG’YÄ° CENEVRE’YE DAHÄ°L ETMEK’
Toplantıda konuÅŸulanların ABD’nin, Suriye ve dolayısıyla OrtadoÄŸu’da kalıcı olmak için bahane üretme peÅŸinde olduÄŸuna iliÅŸkin açık bir itiraf niteliÄŸinde olduÄŸunu savunan Özülker “ABD Sözcüsü ‘ABD BaÅŸkanı Donald Trump, IŞİD’i bahane olarak kullanıyor ama bizim Suriye’de kalıcı olmamız lazım’ diyor. Açıklamanın devamında, ABD’nin gerçek niyetinin Ä°ran’ın hem siyasi süreçte hem de aktör olarak engelleneceÄŸini de söyleniyor. Toplantıya katılanlar, asıl dertlerinin Rusya olduÄŸunu da itiraf ediyor. Rusya’nın Astana ve Soçi sürecindeki baÅŸarısını kabul eden bu ülkeler, ‘Rusya, elde ettiÄŸi baÅŸarısına iliÅŸkin propaganda yapıyor ve bu derhal engellenmeli’ diyerek mutabakata varıyor. Ãœlkeler, Cenevre sürecini yeniden canlandırmanın peÅŸinde. Söz konusu ülkeler, Türkiye’nin ‘terör örgütü olarak kabul ettiÄŸi PKK’nın Suriye kolu olan YPG’nin ana omurgasını oluÅŸturduÄŸu Demokratik Suriye Güçleri’ni (DSG) Cenevre’ye dahil etmenin de yollarını aradıklarını açıkça itiraf ediyor. Ãœlkeler ‘Ankara’nın tutumu anlayışla karşılanabilmekle birlikte DSG ve YPG bizim için fevkalade derecede önemlidir. Bizim sulandırılmış bir formül kapsamında mutlaka YPG’yi DSG baÅŸlığı altında müzakerelere katmamız lazım‘ diyor” diye konuÅŸtu.
‘NÃœKLEER SÄ°LAHLAR BÖLGESEL ÇATIÅžMALARDA KULLANILABÄ°LÄ°R’
Gizli toplantıya katılan ülkelerin, ABD ve Türkiye iliÅŸkilerinin bu koÅŸullar altında iyiye gitme olasılığı olmadığında mutabık olduklarını belirten Özülker “(Katılımcı ülkeler) ABD ve Türkiye arasındaki iliÅŸkilerin iyiye gitmesinin muhtemel olmadığına iÅŸaret ediyorlar. Söz konusu beÅŸ ülke, ABD’nin tek başına hareket etmesinin de Türkiye ile DSG’nin arasını bulmasının imkanlı olmadığına ve bu durumu deÄŸiÅŸtirmenin formülünü henüz bulamadıklarını ifade ediyorlar. Esas davalarının ‘Rusları köşeye sıkıştırmak’ olduÄŸunu söyleyen temsilciler ‘İki amacımız daha var. Anayasal reform yapılması ve seçimlerin gözetim altında yapılmasını saÄŸlamak’ diyorlar” dedi.
‘NATO DA RUSYA’YA KARÅžI YENÄ° PLANLAR PEŞİNDE’
Toplantıda “dünyadaki dört önemli geliÅŸmeden” bahsedildiÄŸine iÅŸaret eden Özülker “Bu toplantıda bahsedilenler, aslında bilinmeyen ÅŸeyler deÄŸil. Ancak bütün bu hususların kağıda dökülmüş olması önemli. BeÅŸ ülkenin dünyadaki dört önemli geliÅŸmeden bahsettiÄŸi bölüm bilhassa önemli. Ä°lk olarak ABD yetkilisi, ebadı küçültülmüş nükleer silahların üretilmiÅŸ olduÄŸunu, bunun da bölgesel çatışmalar esnasında kullanılması ihtimalinin risklerine iÅŸaret ediyor. NATO’da 14-15 Åžubat tarihlerinde yapılan toplantıda Rusya ve diÄŸer ‘tehditkâr’ diye adlandırdıkları ülkelere yönelik tedbirin artırılması için yol haritası çizildiÄŸine iÅŸaret edilmesi de ikinci husus. Üçüncüsü, Ä°srail’in önümüzdeki dönemde Hizbullah baÅŸta olmak üzere Ä°ran hedeflerine saldırılarını arttırılabileceÄŸine deÄŸinilmesi. Dördüncüsü de Kürt sorunu dolayısıyla Ankara-Washington arasında önemli bir ihtilaf olduÄŸuna ve iliÅŸkilerin kırılma içerisinde olduÄŸuna vurgu yapılması. Bu durumun OrtadoÄŸu’daki geliÅŸmeleri birebir etkilediÄŸine de iÅŸaret ediliyor” diye konuÅŸtu.
‘AMAÇ KÃœRT-TÃœRK; Ä°SRAÄ°L-Ä°RAN ÇATIÅžMASINI KÖRÃœKLEMEK’
Gizli toplantıya katılan ve OrtadoÄŸu’nın akıbetine iliÅŸkin gizli hesapları ortaya çıkan ülkelerin, öncelikli hedefinin Suriye’de barışı tesis eden Astana ve Soçi süreçlerini “sabote etmek” olduÄŸunu söyleyen Özülkerr “Suriye stratejisi adı altında Soçi sürecini sabote etmenin peÅŸinde olduklarını görüşmede itiraf ediyorlar. İkincisi, ‘İsrail-Ä°ran ve Türk-Kürt savaÅŸları bekliyor bizi’ diyorlar. Suriye’nin de parçalanacağını da söylüyorlar. Bu ülkeler, her hâlükârda Rus önderliÄŸinde götürülmekte olan Astana ve Soçi sürecini ortadan kaldırmak için kesin kararlı olduklarını ortaya koyuyorlar. Bunun da anlamı, Amerika ve Rusya arasında yeni ihtilaflara gebe bir sürecin yaÅŸanmakta olduÄŸu. Biz de hem Rusya’yla yakın iliÅŸkilerimiz hem de Astana’daki rolümüz sebebiyle bir tercih yapmak zorunluluÄŸuyla karşı karşıya kalabiliriz” dedi.
‘BU ÃœLKELERÄ°N HESAPLARI TÃœRKÄ°YE’YÄ° DE KAPSIYOR, BÄ°Z DE TEHLÄ°KEDEYÄ°Z’
BeÅŸ ülkenin toplantıda konuÅŸtuklarının, OrtadoÄŸu’daki çatışmaların Türkiye’yi kapsayacak ÅŸekilde geniÅŸleyebileceÄŸine iÅŸaret ettiÄŸini aktaran Özülker “Burada çok önemli bir diÄŸer nokta da Türk-Kürt çatışmasını resmen dile getirmiÅŸ olmaları ve böyle olmaları. Bu da önümüzdeki dönemde bizim için de olayların bitmeyeceÄŸini gösteriyor. Suriye meselenin ne kadar karışık OrtadoÄŸu’nun ne kadar sıkıntılı olduÄŸu ortada. Ayrıca bu ülkelerin Suriye’nin bölünmesinden bahsedilebilmesi bile olayların bu yönde geliÅŸme ihtimalinin göz önünde bulundurulması gerektiÄŸine ve sürecin sınırların yeniden belirlenmesiyle sonuçlanabileceÄŸine iÅŸaret ediyor” dedi.
Rusya’nın OrtadoÄŸu’da giderek artan belirleyici tutumuna iÅŸaret eden Özülker “Yakın zamana kadar Ä°srail-Filistin konusuna doÄŸrudan müdahil olmayan Rusya, Kudüs meselesinde önemli bir çıkış yaptı. Ayrıca, Suriye’ye saldıran bir Ä°srail uçağı da ilk kez düşürüldü. Bunun da arkasında Rusya’nın etkisinin olduÄŸunu anlamak çok zor deÄŸil. Bu süreç de Rusya ve ABD’nin bilek güreÅŸinin Suriye özelinde kalmayacağını, OrtadoÄŸu geneline yayılacağını gösteriyor. Ãœstelik NATO’da alınan kararlar, Trump’ın çılgınca kararları ve ABD’nin içinde bulunduÄŸu hazırlık alt alta sıralandığında, OrtadoÄŸu’nun daha çok karışacağını öngörmek zor deÄŸil” dedi.
‘TÃœRKÄ°YE’YÄ° DAHA BÃœYÃœK DERTLER BEKLEYEBÄ°LÄ°R’
Suriye’deki ateÅŸkesin Afrin’de de geçerli olması yönünde çabaların olduÄŸuna deÄŸinen Özülker “Bence bu ateÅŸkesin, Afrin’i kapsamadığı ortada ama kendi cinayetlerini örtmek isteyenler bu yönde çaba gösterecektir. OrtadoÄŸu’daki tüm bu geliÅŸmeler, Türkiye’nin başının son derece dertte olduÄŸunu ve daha da büyük derde gireceÄŸinin göstergesi” dedi.
ABD ve Türkiye’nin Mart ayı itibarıyla baÅŸlayacak olan ikili görüşmelerinden çok fazla bir sonuç beklemenin gerçekçi olmayacağını savunan Özülker “Türkiye ve ABD arasında Mart ayında baÅŸlayacak görüşmelerde, çok fazla ilerleme kaydetme ÅŸansı gözükmüyor. En fazla Fırat’ın batısında neler yapılabileceÄŸi konuÅŸulur; ancak ötesi olmaz. ABD’nin OrtadoÄŸu’da kalma kararlılığı ortada. Böyle bir denklemde Rusya da Türkiye’ye yönelik baskısını artıracaktır. Neticede Türkiye bir tercih yapmak durumunda kalabilir. Ancak kendi göbeÄŸini kesecek olan yine Türkiye’dir. Ve bu süreçten sonra da Türkiye sahada ne kadar büyük baÅŸarı kazanırsa kazansın, diplomasinin önemini de unutmamalıdır” diye ekledi.
(Kaynak/Sputnik)
