CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın Ä°ran Genelkurmay BaÅŸkanı’nın yaptığı ziyarete iliÅŸkin, “Tehdit unsuru haline gelmiÅŸ olan terör örgütlerine karşı Ä°ran ile müşterek hareketin yapılması her an gündemde” ÅŸeklindeki açıklaması PKK’ya karşı Kandil ve Sincar’da ortak operasyon mu gerçekleÅŸecek” sorusunu gündeme getirdi.ErdoÄŸan’ın açıklamasının iÅŸaret ettiÄŸi olası senaryoları Sputnik’e deÄŸerlendiren Bilge Adamlar Stratejik AraÅŸtırmalar Merkezi (BÄ°LGESAM) uzmanı Ali Semin’e göre, Ä°ran ve Türkiye’nin ortak operasyon gerçekleÅŸtirmesi ‘uzak bir ihtimal’ ancak iki ülke özellikle Kandil’deki PKK oluÅŸumuna karşı ortak hamlelerde bulunabilir.
Olası ortak hamlelerin, son dönemde Ä°ran ve Türkiye’nin bölgesel geliÅŸmelere baÄŸlı yakınlaÅŸmasının sonucu olduÄŸuna iÅŸaret eden Semin “Özellikle üç önemli olay, bölgesel dinamikleri deÄŸiÅŸtirdi. Birincisi, Körfez ülkelerindeki Katar krizi; ikincisi Kuzey Irak’taki 25 Eylül’deki bağımsızlık referandumu; üçüncüsü ise Iraklı Åžii liderin (Mukteda el Sadr) BirleÅŸik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ı ziyaret etmesi” dedi.
Türkiye ve Ä°ran’ın PKK konusunda iÅŸ birliÄŸi içine girebileceÄŸine iÅŸaret eden Semin “PKK ÅŸuanda Türkiye için en büyük tehdit; PKK’nın Ä°ran kanadı (PJAK) ise Ä°ran için… Ancak ben ortak bir operasyondan ziyade Kandil’deki PKK oluÅŸumuna karşı tarafların istihbarat paylaşımı içine gireceklerine ve örgüte karşı kendi sınırlarından ayrı ayrı mücadele etmeyi seçeceklerine inanıyorum” ifadelerini kullandı. Semin, iki ülkenin Sincar konusunda ortak hareket etmesinin önündeki engelleri de ÅŸu ÅŸekilde anlattı:
“Sincar kritik bir nokta. Sincar’da sadece Ä°ran ya da Türkiye gibi iki ülkenin hareket etmesi çok zor. Çünkü orada uluslararası koalisyon güçleri var. Onun dışında Irak’la ciddi bir ittifak kurulması lazım. Görüşülmesi gerekiyor.”
‘İRAN TÃœRKÄ°YE’NÄ°N ROLÃœNDEN FAYDALANMAK Ä°STÄ°YOR’
ABD BaÅŸkanı Donald Trump’ın göreve baÅŸlamasını takip eden geliÅŸmelerin Türkiye ve Ä°ran’ı yakınlaÅŸtırdığına iÅŸaret eden Semin “Ä°ran’ın Türkiye’yi hem komÅŸusu hem de bölgesel güç olarak kazanması gerekiyor. Bu askeri görüşme bu açıdan oldukça önemli. Körfez ülkeleriyle askeri iÅŸ birliÄŸi yapamayacağının farkında olan Ä°ran’ın Türkiye’yle iÅŸ birliÄŸi isteÄŸine iÅŸaret ediyor. Türkiye bölgede bir çok ülkeyle görüşebilir. Suudi Arabistan, Kuveyt’le iliÅŸkisi iyi olan bir ülke. Suudi Arabistan ve Ä°ran arasında bir ara bulucu olarak Türkiye’nin adı zikredilmiÅŸti. Ä°ran’ın böyle olası bir rolde faydalanmak istediÄŸini düşünüyorum” dedi.
Türkiye’nin de Ä°ran’la olası iÅŸ birliÄŸini fırsata çevirmesinin gereÄŸine vurgu yapan Semin “Ä°ran ve Türkiye’nin PKK konusunda ve Kuzey Irak’taki bağımsız referandumundan ortak hareket etmesi önemli. Türkiye’nin Ä°ran’la iliÅŸkilerini geliÅŸtirmesi Irak’ta Musul ve Telafer bölgelerindeki operasyonlarda Türkiye’nin kaygılarını yatıştırabilir. Zira mezhep çatışmalarının önlenmesi için Türkiye’nin Ä°ran’la iÅŸ birliÄŸi yapması önemli” diye konuÅŸtu.
Türkiye’nin Ä°ran sınırına duvar inÅŸa ediyor olmasını da deÄŸerlendiren Semin “Sadece PKK deÄŸil, kaçakçılık için de bir iÅŸ birliÄŸi önemli. Türkiye’nin duvar örmesi Ä°ran’la iÅŸ birliÄŸi yapmayacağı anlamına gelmiyor, bu tamamen sınır güvenliÄŸine iliÅŸkin bir adım. Türkiye’nin duvar örmesi Ä°ran’ın da iÅŸine geliyor. Çünkü bu duvar, PKK örgüt üyelerini iki ülke arasında geçiÅŸini zorlaÅŸtıracak ve kaçakçılık engellenecek” dedi.
‘ORTAK ODAK Ä°DLÄ°B OLABÄ°LÄ°R’
CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan’ın Türkiye-Ä°ran olası bir ortak harekat gerçekleÅŸtirebileceÄŸi sinyali veren açıklamalarını deÄŸerlendiren bir diÄŸer isim ise OrtadoÄŸu Stratejik AraÅŸtırmalar Merkezi (ORSAM) uzmanı Bilgay Duman oldu. Sputnik’e yaptığı açıklamasında Duman, Ä°ran ve Türkiye’nin Suriye’nin Ä°dlib bölgesinde ortak hareket etme olasılığına iÅŸaret etti:
“Suriye’deki yaÅŸanan geliÅŸmeler, El Nusra’nın Ä°dlib’de ciddi anlamda etkinlik kazanması ve Ä°dlib’i kontrol altına alması Türkiye için bir tehdit yaratıyor. Ä°ran’ın da Ä°dlib üzerinde etkin rol oynamasını beklemek mümkün.”
Ä°ran ve Türkiye’nin ortak bir diÄŸer hedefinin Kandil olabileceÄŸine iÅŸaret eden Duman “Ä°ki ülkenin doÄŸrudan operasyon yapabileceÄŸi bölge Kandil gibi görünüyor. PJAK orada üslenmiÅŸ durumda ve Ä°ran’ın zaman zaman orayı vurduÄŸunu biliyoruz. Türkiye’de Kandil’i vuruyor. Kandil olası bir müşterek hedef olabilir. Ama Sincar konusunda ortak bir geliÅŸme ÅŸu an itibariyle beklemek çok mümkün deÄŸil. Bu bölgeyle ilgili koordinasyon veya bilgi alışveriÅŸi daha olası gözüküyor” dedi.
‘TÃœRKÄ°YE’NÄ°N HAÅžDÄ° ÅžABÄ° ENDÄ°ÅžELERÄ°NÄ°N ÖNÃœNE GEÇİLEBÄ°LÄ°R’
Türkiye ve Ä°ran’ın hem Irak hem de Suriye’de daha fazla iÅŸ birliÄŸi içeri yapacağı bir döneme girildiÄŸine iÅŸaret eden Duman “Ä°ran askerlerinin Ä°dlib’e girmesi söz konusu olabilir mi bilmiyorum çünkü bu süreçte Rusya da önemli bir belirleyici role sahip. Ancak gerek Ä°dlib’te gerekse PYD’ye yönelik Afrin’de bir operasyon gündeme gelebilir. Bir diÄŸer alternatif ise IŞİD varlığının söz konusu olduÄŸunu Deyr ez Zor olabilir” ifadelerini kullandı.
Duman, iki ülke arasındaki koordinasyonun artmasının, Ä°ran tarafından yönlendirilen HaÅŸdi Åžabi’nin Türkmenlere yönelik olası bir hamlesinin de önüne geçmekte önem arz ettiÄŸini sözlerine ekledi.
(Kaynak:Sputnik)
