IŞİD ele geçirmeden evvel 1 milyonu aÅŸkın nüfusuyla Irak’ın ikinci büyük kenti olan Musul’u kurtarmak için Ekim 2016’dan Temmuz 2017’ye dek kıyasıya bir savaÅŸ yürütüldü. 9 ay süren operasyonda ne ABD ne Irak cankayıplarıyla ilgili resmi açıklama yaptı ne de IŞİD’den açıklama geldi. Amerikan haber ajansı Associated Press’in (AP) araÅŸtırmasına göreyse 9 bin ile 11 bin arası sivil hayatını kaybetti. Bunun gerisinde IŞİD binlerce sivili canlı kalkan yaparken koalisyonun ne pahasına olursa olsun zafer görüşüyle ayrımsız bombardıman yapması yatıyor.
‘HAVA BOMBARDIMANINDA 3200 ÖLÃœ’
Sivil toplum kuruluÅŸlarının veri tabanları ve morg listelerini karşılaÅŸtırarak hazırlanan AP’nin araÅŸtırmasına göre, en az 3200 sivilin ölümünden, ABD öncülüğündeki koalisyonla Irak güçlerinin hava saldırıları ve topçu ateÅŸi sorumlu.
IRAK SAÄžLIK BAKANLIÄžINA GÖRE ‘EZÄ°LMÄ°ÅžLER’Â
Bu kurbanların çoÄŸu Irak SaÄŸlık Bakanlığı’nın belgelerine ‘ezilmiÅŸ’ ifadesiyle geçirildi. Irak ve Suriye’deki hava ve topçu saldırılarını belgeleyen bağımsız bir kuruluÅŸ olup elindeki verileri AP ile paylaÅŸan Airwars’un baÅŸkanı Chris Woods ”Son bir kaç nesilde görülen bir ÅŸehre düzenlenmiÅŸ en büyük saldırıydı. Binlerce kiÅŸi öldü” dedi.
‘BÄ°R DAHAKÄ° SEFERE BU KADAR ÇOK ÖLÃœM OLMAMASI İÇİN SORUÅžTURULMALI’
Woods ”Sivillerin ölümünde elbette IŞİD büyük rol oynadı, ama nasıl öldüklerini anlamak, bir dahaki sefer böyle bir ÅŸey gerçekleÅŸtiÄŸinde epeyce insanın hayatının kurtulmasını saÄŸlayabilir. Ancak herhangi bir soruÅŸturma giriÅŸiminde bulunulmaması çok moral bozucu” tepkisini gösterdi.
‘ÜÇTE BÄ°RÄ° KOALÄ°SYON, ÜÇTE BÄ°RÄ° IŞİD, ÜÇTE BÄ°RÄ° MEÇHUL’
Airwars’ın yanısıra, Uluslararası Af Örgütü, Irak Ceset Sayım’ın veri tabanlarını ve BM raporlarını inceleyen AP, Musul morgundan da operasyon sırasında öldürülen 9.606 kiÅŸinin isim listesini edindi. Musul’da halen enkaz altında yüzlerce ölünün olduÄŸu sanılıyor. AP, ulaÅŸtığı yaklaşık 10 bin ölümden üçte birine koalisyon ya da Irak güçlerinin hava bombardımanlarının, üçte birine IŞİD’in giriÅŸtiÄŸi son ÅŸiddet dalgasının neden olduÄŸu, kalan üçte birden hangi tarafın sorumlu olduÄŸunun bilinmediÄŸi deÄŸerlendirmesini yaptı.
Ä°BADÄ°’YE GÖRE 1260 SÄ°VÄ°L ÖLDÃœ
AP’nin görüş aldığı Irak BaÅŸbakanı Haydar Ä°badi ise Musul savaşında 1.260 sivilin öldüğünü söyledi. Musul’a soruÅŸturma yapsın diye kimseyi göndermeyen koalisyon sadece 326 sivil ölümünün sorumluluÄŸunu üstlendi.
HEM SORUÅžTURMUYOR HEM YALANLIYOR
Muhabirinin Musul morgunu 6 hafta içinde 6 kez ziyaret ettiÄŸini ve morg çalışanlarıyla onlarca kez telefonda konuÅŸtuÄŸunu aktaran AP, ABD’li yetkililerin hem Musul’a soruÅŸturma ekibi gönderecek kaynaklarının olmadığını savunduÄŸunu hem de sivil cankayıplarıyla ilgili haberleri ”SoruÅŸturma yapılmadan inandırıcılığı yok” diyerek reddettiklerini belirtti.
‘KOALÄ°SYONU ELEÅžTÄ°RMEK SORUMSUZLUK’
AP’nin görüş aldığı koalisyon sözcüsü Albay Thomas Veale, ”Koalisyonun IŞİD’i yenmek için savaÅŸ verirken kasıtsız biçimde yol açtığı can kayıplarına eleÅŸtirileri odaklamak en basit ifadeyle sorumsuzluk. Koalisyonun çabası olmasaydı Suriye ve Irak’ta hiçbir etik standartları olmayan teröristlerin elinde daha on yıllarca deÄŸilse bile yıllarca ölümler, sakat kalmalar ve ıstırap devam ederdi” savunmasını yaptı.
