BirleÅŸmiÅŸ Milletler’e (BM) üye 193 ülkeden 172’si oylamaya katıldı. Türkiye’nin giriÅŸimleriyle hazırlanan, ABD’nin adını anmayan, ama ABD BaÅŸkanı Donald Trump’ın Kudüs kararını hükümsüz olduÄŸunu savunan karar tasarısı, 9’a karşı 128 oyla kabul edildi. 35 ülke çekimser kaldı.
Kudüs’ün statüsüne iliÅŸkin ‘Ä°srail’in Ä°ÅŸgal Altındaki DoÄŸu Kudüs ve Filistin Topraklarındaki Faaliyetleri’ baÅŸlıklı kararın baÄŸlayıcılığı yok. Ama Trump’ın uluslararası toplum tarafından yalnız bırakıldığını göstermesi açısından önemli.
ÇAVUŞOĞLU: SATILIK DEĞİL
Oylamanın ardından Filistin DışiÅŸleri Bakanı Riyad Maliki ile birlikte kameraların karşısına geçen DışiÅŸleri Bakanı Mevlüt ÇavuÅŸoÄŸlu, kararın ezici çoÄŸunlukla alındığına dikkat çekti. ÇavuÅŸoÄŸlu, bundan sonra ‘1967 sınırları içinde baÅŸkenti DoÄŸu Kudüs olan Filistin Devleti için daha çok çalışacakları’ mesajını verdi. ÇavuÅŸoÄŸlu, BM üyesi ülkelerin oylama sonucuyla egemenliÄŸin ve onurun satılık olmadığını gösterdiÄŸini belirtti.
TEHDÄ°T ÃœZERÄ°NE TEHDÄ°T
BM Genel Kurulu’nun açılışında konuÅŸan ABD Temsilcisi Nikki Haley ise ”BM’ye parayı biz veriyoruz. Burada alınacak kararı önemsemiyoruz. VerdiÄŸiniz oyları not ediyoruz” diye tehditleri devam ettirdi. Haley’in ”ABD bugünü hatırlayacak. Oylama, Amerikalıların BM’ye bakışı ve bize BM’de saygısızlık yapan ülkelere bakışımız konusunda bir fark yaratacaktır” sözleri bir kez daha dünyanın tepkilerini Trump yönetiminin üzerine topladı.
AVRUPA’DAN TRUMP’A DUR
ma dünya siyasetinde ağırlığı olan Almanya, Fransa, Britanya gibi Avrupa ülkeleri, Filistin yanlısı karara evet oyu verdi. Rusya, Çin’in yanısıra Suudi Arabistan gibi ABD’nin Ä°slam alemindeki müttefik ülkeleri de bu cephede yer aldı.
AFGANÄ°STAN, IRAK, MISIR TEHDÄ°TLERDEN ETKÄ°LENMEDÄ°
ABD’den en çok dış yardım alan ülkeler olan Afganistan, Irak ve Mısır da Trump’ın tehditlerine raÄŸmen Trump’ın kararını hedef alan karardan yana oy kullandı.
SAINT VINCENT VE GRENADINLER, ABD’YE DERS VERDÄ°
Karayipler’de küçük bir ada ülkesi olan Saint Vincent ve Grenadinler bile ABD Temsilcisi Haley’e bir mektup gönderip ”Ãœlke olarak ABD’yi kalıcı bir müttefik olarak görüyor, çok deÄŸer veriyoruz, ama Trump’ın kararına karşı oy kullanacağız. Bazen dostlar arasında görüş ayrIlığı olur. Kudüs konusunda da Saint Vincent ve Grenadinler saygı çerçevesinde ABD’den ayrılıyor, tıpkı ABD’nin pek çok sıkı müttefiÄŸinin yaptığı gibi” dedi.
BİR AVUÇ TRUMPÇI…
ABD ve Ä°srail’in yanısıra dünya siyasetinde etkisi olmayan ülkeler Trump’ın Kudüs kararına destek verdi. Bu 9 ülke ÅŸunlar: ABD, Ä°srail, Guatemala, Honduras, Marshall Adaları, Mikronezya, Nauru, Togo, Palau…
KANADA VE MEKSİKA ÇEKİMSER KALDI
Çekimser oy kullanan ülkeler arasında ise Çekya, Kanada, Arjantin, Fiji, Güney Sudan, Romanya, Polonya, Uganda, Panama, Filipinler, Meksika, Macaristan, Bosna-Hersek, Haiti, Jamaika, Kiribati, Kamerun, Kolombiya, Dominik Cumhuriyeti, Ekvator Ginesi, Benin, Vanuatu, Trinidad Tobago, Malavi, Tualu, Solomon Adaları, Ruvanda, Paraguay, Kiribati, Lesotho, Litvanya, Bhutan, Benin, Avustralya, Antigua ve Barbuda yer aldı.
GÃœVENLÄ°K KONSEYÄ°’NDE ABD VETO EDÄ°NCE…
BM Genel Kurulu’nda kabul edilen kararın bir benzeri, hafta başı BM Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) yapılan oylamada 15 üyeden 14’ünün evet oyunu aldı. Ama veto yetkisine sahip 5 daimi üyeden biri olan ABD veto kullandığı için reddedildi. Bunun üzerine Ä°slam Ä°ÅŸbirliÄŸi TeÅŸkilatı zirve dönem baÅŸkanı olan Türkiye, Ä°stanbul’da düzenlenen zirvede DoÄŸu Kudüs’ü Filistin’in baÅŸkenti olarak tanıyan karar uyarınca, giriÅŸimi Yemen’le birlikte BM Genel Kurulu’na taşıdı.
KARARDA NE VAR?
BM Genel Kurulu’nda kabul edilen karar, BMGK’de 1967’den 2016’ya kadar geçmiÅŸ 10 karara atıf yapıyor. Trump’ın Kudüs’ü Ä°srail’in baÅŸkenti olarak ilan etmesi ve ABD’nin Tel Aviv BüyükelçiliÄŸi’ni Kudüs’e taşımasına iliÅŸkin kararına atıfla ‘Kudüs’ün statüsüne iliÅŸkin son kararlara yönelik ‘derin teessüfte’ bulunuyor. Kudüs’ün statüsünün BM kararları çerçevesinde müzakerelerle çözülecek en son konu olduÄŸunu söylüyor. Karar metninde şöyle deniliyor: ”Kutsal Kudüs ÅŸehrinin statüsünde, karakter ve demografisini deÄŸiÅŸtirmeye yönelik herhangi bir adımın geçersiz, hükümsüz olduÄŸu ve ilgili BMGK kararları uyarınca feshedilmesi gerektiÄŸi beyan olunur. Bu baÄŸlamda tüm üye devletler 478 (1980) sayılı BMGK kararı gereÄŸince Kutsal Kudüs ÅŸehrinde diplomatik misyon açmaktan kaçınmalı.”
