Alman DışiÅŸleri Bakanı Gabriel’in sert açıklamalarıyla gündeme gelen Ankara-Berlin krizinin Türk ekonomisi açısından ciddi olumsuz sonuçlar doÄŸurabileceÄŸine iÅŸaret eden Emekli Büyükelçi Bilhan, Almanya’nın Türkiye karşıtı olası hamleleri ve sonuçlarını Sputnik’e deÄŸerlendirdi.
Almanya ve Türkiye’nin, geçen yıl Alman parlamenterlerin 1915 olaylarını ‘soykırım’ olarak nitelendiren tasarıyı onaylamasıyla içine girdiÄŸi kriz süreci yeni bir boyut aldı. Berlin’i PKK ve FETÖ’ye destek vermekle suçlayan Türkiye’yle, Ankara’yı aktivist ve gazetecileri haksız yere tutuklamakla itham eden Almanya, Ä°ncirlik’teki Amerikan üssü ve Konya’daki NATO üssünde yaÅŸadıkları ihtilafların ardından, aralarında Peter Steudtner isimli Alman vatandaşının da bulunduÄŸu altı aktivistin Ä°stanbul Büyükada’da gözaltına alındıktan sonra tutuklanmasıyla bir kez daha karşı karşıya geldi.
Büyükada tutuklamalarının ardından Türkiye’ye iliÅŸkin sert ifadeler kullanan Almanya DışiÅŸleri Bakanı Sigmar Gabriel, “Türkiye’ye ÅŸimdiye kadar çok sabır gösterdik. Ä°liÅŸkilere böyle devam edemeyiz. Ayrıca Türkiye tehditlerini sürdürdüğü sürece Alman yatırımcılara Türkiye’ye yatırım yapın nasıl deriz?” ifadelerini kullandı. Almanya-Türkiye arasındaki ekonomik iliÅŸkilerin yalnızca yatırımların deÄŸil Almanya’dan gelen turist sayısındaki olası düşüşle de ciddi zarar görebilir. Zira, Alman Bakan Türkiye’ye seyahat edecek Alman vatandaÅŸlarını, “dikkatli olmaları” ve seyahatlerini “olası bir tutuklanma riski sebebiyle” Alman elçiliklerine bildirmelerinin gerekli olduÄŸu belirtti.
‘ALMANYA KRÄ°ZÄ°N PEŞİNÄ° BIRAKACAK GÄ°BÄ° DEĞİL’
Peki, incelme noktasında olan Türkiye-Almanya iliÅŸkileri ne yöne evrilir? Taraflar arasında gerilim artarsa, sonuçları neler olur? Sputnik’e konuÅŸan Türk Asya Stratejik AraÅŸtırmalar Merkezi (TASAM) BaÅŸkan Yardımcısı Emekli Büyükelçi Murat Bilhan’a göre krizin tırmanması olası ve bu iki tarafa büyük zarar verecek nitelikte.
GerginliÄŸin Alman Parlamentosunun ‘soykırım’ kararıyla baÅŸladığına iÅŸaret eden Bilhan “Berlin’in Türkiye’de soykırım olayını onayla tasdik etmesi, Türk- Alman iliÅŸkiler ağır bir darbe vurdu. Bu gerilim, bu olayın ardından bu kadar hızlı ÅŸekilde tırmanışa geçti. Evvela Ä°ncirlik Ãœssü meselesi, sonra da Konya’daki NATO üssü ziyaretinde yaÅŸanan anlaÅŸmazlık. Türk hükümeti bir noktada Almanya’ya yönelik ‘misliye mukabele’ gibi bir diplomatik tutum içine girdi. Bu tutumun neticeleri menfi oldu. Oldu ve olmaya devam ediyor. Bugün Sigmar Gabriel’in de açıklamalarından görüyoruz ki Alman Hükümeti de bu konuyu bu ÅŸekilde bırakmayacak” dedi.
‘EKONOMÄ°YE YANSIMALARI OLUR’
Türkiye ve Almanya arasındaki krizin orada yaÅŸayan Türk vatandaÅŸlarına yönelik olumsuz etkisine iÅŸaret eden Bilhan “Hele ki Almanya’daki Eylül seçimleri arifesinde Alman Hükümeti de Türk hükümeti aleyhinde bazı kararlar alacak. Bunlar hem turizmi hem de oradaki Türk vatandaÅŸlarını hem de Almanya’dan Türkiye’ye gelecek yatırımları etkileyecek. Bu tablo tabii ki çok olumsuz ve bu olumsuzluÄŸun bir süre daha devam etmesi olası. Ancak belki (sürecin iyileÅŸmesinde) Alman seçimleri bir kilometre taşı olabilir. Alman seçimlerinden sonra bir takım deÄŸiÅŸik politik kararlar alabilirler. Tabi ona baÄŸlı olarak da Türkiye’de de bazı politik kararlar alınabilir. O politik kararların sonucunda iliÅŸkilerde deÄŸiÅŸik bir noktaya gidilebilir. Ama ÅŸu andaki Türk Alman iliÅŸkileri son derece olumsuz seyrediyor buna şüphe yok ” dedi.
Büyükada’da gerçekleÅŸtirilen gözaltı ve takip eden tutuklama sürecinde ÅŸeffaf olunmuÅŸ olması gerektiÄŸine iÅŸaret eden Bilhan “Süreç, nedense oldukça üstü kapalı gidiyor. Bir gizli tanığın ifadelerine baÅŸvurularak kurgulanmış bir mahkeme süreci olduÄŸunu düşünüyor. Yargılama sürecinin de ÅŸeffaf götürülmesi gerekiyor. Dolayısıyla suçlamaların ne olduÄŸunu tam olarak bilmek gerekiyor. Malum, bu gibi uluslararası dava süreçlerinde ÅŸeffaflık önemli. Kapalı oturumların ancak, çok özel bir tedbir olarak, devlet güvenliÄŸini ilgilendiren bir durumda yapılması daha uygun geliyor bana” ifadelerini kullandı.
‘ULUSLARARASI DENGELER GÖZ ARDI EDÄ°LÄ°YOR, BU TEHLÄ°KELÄ°’
Türkiye-Almanya krizinin uluslararası dengeleri alt üst ettiÄŸine iÅŸaret eden Bilhan “Çıkar, aslında uluslararası iliÅŸkilerin denklemidir. Bunu dikkate almadan kararlar alan hükümetler mutlaka zarara uÄŸrarlar. Türk Alman iliÅŸkileri bir kaç senedir kötüye gidiyor. Bunu görüyoruz. Åžimdi buradaki kararlarda, bir diplomata olarak Türkiye’nin hataları olduÄŸunu söyleyebilirim. Duyguların ön plana geçtiÄŸi dış politik kararlar saÄŸlıklı olmuyor. Åžimdi aynı ÅŸey Almanya için ne kadar geçerli” dedi.
Almanya’nın kararlarının Avrupa BirliÄŸi (AB) üzerinde de etkisi olduÄŸuna iÅŸaret eden Bilhan ” Almanya bir bakıma Avrupa BirliÄŸi’nin lokomotifi, birliÄŸin aldığı kararları doÄŸrudan etkiliyor. Bu durum da Türkiye’ye ağır zararlar verebilir; hem ekonomik hem turistik hem de kültürel olarak… Ama AB bu zararı verirken kendisi de zarara uÄŸrar” dedi.
(Kaynak: Sputnik)
