Russia Today (RT) Filistin yönetiminin yeni tutumunun Arap-İsrail çatışmasıyla ilgili gelişmeleri ne şekilde etkileyeceğini araştırdı.
‘PLANI KABUL ETMÄ°YORUZ’
Abbas, Filistin KurtuluÅŸ Örgütü’ne baÄŸlı Filistin Merkez Konseyi’nin, iÅŸgal altındaki Batı Åžeria’nın Ramallah kentinde, ‘Kudüs, Filistin’in Ebedi BaÅŸkenti’ temasıyla düzenlenen 28. Dönem Çalışma Toplantısı’nda yaptığı konuÅŸmada, Filistin yönetiminin iÅŸgal gücü egemenliÄŸinde varlığını sürdürmesinin kabul edilemez olduÄŸuna dikkat çekti.
ABD’nin, Filistin-Ä°srail barış görüşmelerindeki arabuluculuÄŸunu ve ABD’nin Filistin-Ä°srail barış sürecine temel olması için hazırladığı ve ‘yüzyılın anlaÅŸması’ olarak isimlendirdiÄŸi planı kabul etmediklerini vurgulayan Abbas, “Yüzyılın anlaÅŸması aslında yüzyılın tokadıdır” diye konuÅŸtu.
‘FÄ°LÄ°STÄ°N DOÄžU KUDÃœS’TE ISRARCI’
Rusya DışiÅŸleri Bakanlığı’na baÄŸlı Moskova Uluslararası Ä°liÅŸkiler Ãœniversitesi’nden (MGÄ°MO) doÄŸu bilimci Yuriy Zinin, bunun beklenen bir tepki olduÄŸunu söyledi.
RT’ye konuÅŸan Zinin, “ABD’nin Kudüs’ü Ä°srail’in baÅŸkenti olarak kabul etmesi, ileride yapılacak müzakerelerin önünü kapatıyor” ifadelerini kullandı. Zinin, Filistinlilerin DoÄŸu Kudüs’ün baÅŸkentleri olarak kabul edilmesi konusunda mücadele etmeye kararlı olmaları sebebiyle, ABD’nin Trump’ın damadı Jared Kushner’in öne sürdüğü planın Abbas tarafından kabul edilemez olduÄŸunu kaydetti.
‘ABD TAMAMEN Ä°SRAÄ°L TARAFINDA OLDUÄžUNU GÖSTERDİ’
Ä°ki ülke arasındaki ihtilafta tek bir ülkeyi destekleyen ABD’nin artık ‘arabulucu rolüne uygun olmadığını’ söyleyen Zinin, “Bu, tüm uluslararası anlaÅŸmaları ihlal eden ve ABD’nin tamamen Ä°srail tarafında olduÄŸunu gösteren tek taraflı bir eylem” diye kolnuÅŸtu.
Rusya Bilimler Akademisi Åžarkiyat Enstitüsü’nden Boris Dolgov ise, RT’ye verdiÄŸi röportajda, “Mahmud Abbas’ın açıklamaları, Trump’ın Kudüs açıklamalarına ve Ä°srail’in diÄŸer devletleri Trump’ın örneÄŸini izlemeye çağırmasına verilen tepkinin bir devamı” ifadelerini kullandı.
YENÄ° ARABULUCULAR
ABD’nin arabuluculuÄŸunu kabul etmediklerini söyleyen Abbas, arabuluculuk görevini ‘uluslararası konferansta oluÅŸturulacak ve 4 ya da 5 ülke veya taraftan oluÅŸan uluslararası komitenin’ yapması gerektiÄŸini belirtti.
Zinin, Filistin ile İsrail arasındaki durumun herhangi bir arabulucu tarafından düzeltilmesinin çok güç olacağını söyledi ve sözlerine şöyle devam etti:
“Müzakereleri baÅŸlatma inisiyatifini uluslararası örgütler de, BirleÅŸmiÅŸ Milletler (BM) de, (BM, AB, ABD ve Rusya’nın oluÅŸturduÄŸu) ‘OrtadoÄŸu Dörtlüsü’ de alabilir. Fakat ABD böyle bir tutuma girdiÄŸine göre dörtlüye de sorular sorulacak.”
‘FÄ°LÄ°STÄ°NLÄ°LER ARASINDA FÄ°KÄ°R BÄ°RLİĞİ YOK’
Filistinlilerin arasında müzakerelerle ilgili fikir birliÄŸi olmadığına ve bunun barış sürecini zorlaÅŸtırdığına iÅŸaret eden Zinin, Rusya’nın Filistinlilerin arasındaki birleÅŸmeyi destekleyeceÄŸini düşündüğünü dile getirdi.
Zinin, Moskova’nın tutumunun tüm tarafların daha önceki anlaÅŸmalara uymalarının vurgulanmasından ibaret olduÄŸunu da sözlerine ekledi.
ABD’nin arabuluculuÄŸundan vazgeçmenin oldukça güç olacağına dikkat çeken Dolgov, “Arap ve Müslüman ülkeler dahil, bölgenin birçok ülkesi ABD’nin siyasetinin minvalinden ilerliyor ve dünya toplumunda da ABD’ye baÄŸlı olan oldukça fazla ülke var” diye konuÅŸtu.
‘OSLO ANLAŞMASI BİTİK’
Filistin Devlet BaÅŸkanı Mahmud Abbas, Ä°srail’in, 1993’te Filistin KurtuluÅŸ Örgütü (FKÖ) ile Ä°srail arasında yapılan Oslo Barış AnlaÅŸması’nı “sonlandırdığını” belirterek, Ä°srail’le daha önce imzalanan anlaÅŸmanın tümünün tekrar gözden geçirilmesi gerektiÄŸini söyledi.
Abbas’ın Oslo anlaÅŸmasının iÅŸe yaramadığı hakkındaki açıklamasını hatırlatan Dolgov, anlaÅŸmanın büyük bir kısmının uygulanmadığına dikkat çekti. Rus uzman, “Oslo anlaÅŸmasının ve daha önce imzalanan anlaÅŸmaların maddeleri, Filistin yönetiminin Ä°srail’le güvenlik alanında iÅŸbirliÄŸi yapmasını öngörüyordu, fakat Abbas, bu kısmın da uygulanmadığını düşünüyor” diye konuÅŸtu.
‘MEVCUT ANLAÅžMALARI GÖZDEN GEÇİRMEK KOLAY DEĞİL’
Ä°srail’in yapılan anlaÅŸmalar kapsamında Ãœrdün Nehri’nin Batı Yakası’na su ve elektrik enerjisi saÄŸladığı ve halen Ä°srail’de çalışan birçok Filistinli olduÄŸu için mevcut anlaÅŸmaların gözden geçirilmesinin hiç de kolay olmayacağını vurguladı.
Dolgov, “Açıklamaların çoÄŸu, Filistin yönetiminin tepkisini ortaya çıkarmayı ve dünya toplumunu Ä°srail’e baskı yapmak için hareketlendirmeyi amaçlıyor” ifadelerini kullandı.
